Polyp cổ tử cung là tổn thương thường gặp ở phụ nữ, đa số lành tính nhưng có thể gây ra máu bất thường. Tìm hiểu nguyên nhân, triệu chứng và điều trị.
Polyp cổ tử cung là một tổn thương dạng tăng sinh nhỏ xuất hiện tại cổ tử cung, thường phát triển từ ống cổ tử cung và có thể nhô ra phía ngoài cổ tử cung. Polyp thường có hình dạng giống một nhú nhỏ hoặc khối mềm có cuống, màu đỏ, hồng, tím hoặc trắng xám tùy đặc điểm mô và tình trạng tưới máu.
Đây là một tình trạng tương đối thường gặp ở phụ nữ và phần lớn polyp cổ tử cung là lành tính. Tuy nhiên, vì một số tổn thương khác ở cổ tử cung có thể có biểu hiện tương tự, bác sĩ thường cần thăm khám trực tiếp và có thể chỉ định lấy polyp gửi xét nghiệm giải phẫu bệnh để xác định bản chất tổn thương. Cleveland Clinic
Vậy polyp cổ tử cung là gì, có nguy hiểm không và khi nào cần điều trị? Hiểu đúng về tình trạng này sẽ giúp chị em bớt lo lắng nhưng cũng không chủ quan khi xuất hiện những dấu hiệu bất thường như ra máu ngoài kỳ kinh hoặc chảy máu sau quan hệ.
Cổ tử cung là phần thấp nhất của tử cung, nằm giữa thân tử cung và âm đạo. Bên trong cổ tử cung có ống cổ tử cung, nơi các tế bào niêm mạc có thể phát triển và tạo thành polyp.
Hiện nay, nguyên nhân chính xác gây polyp cổ tử cung chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, tình trạng này có thể liên quan đến phản ứng viêm kéo dài tại cổ tử cung, một số tình trạng nhiễm trùng hoặc thay đổi nội tiết tố, đặc biệt là ảnh hưởng của estrogen lên mô cổ tử cung. Cleveland Clinic
Một số phụ nữ có thể xuất hiện polyp mà không hề có triệu chứng rõ ràng. Trong những trường hợp này, polyp có thể tình cờ được phát hiện khi khám phụ khoa định kỳ, làm xét nghiệm Pap hoặc kiểm tra cổ tử cung vì một nguyên nhân khác.
Điều này cũng giải thích tại sao một người hoàn toàn không cảm thấy đau vẫn có thể được bác sĩ phát hiện polyp khi thăm khám.
Không phải tất cả phụ nữ có polyp cổ tử cung đều xuất hiện triệu chứng. Khi có biểu hiện, dấu hiệu thường liên quan đến tình trạng chảy máu hoặc dịch tiết âm đạo bất thường.
Một trong những biểu hiện thường được chú ý là ra máu âm đạo ngoài kỳ kinh. Chị em có thể thấy một lượng máu nhỏ giữa hai kỳ kinh hoặc tình trạng ra máu không theo chu kỳ thông thường. Polyp cũng có thể khiến kinh nguyệt trở nên nhiều hơn ở một số trường hợp.
Một dấu hiệu khác khá đặc trưng là chảy máu sau quan hệ tình dục. Do polyp có thể chứa nhiều mạch máu và dễ bị tác động khi tiếp xúc, việc quan hệ có thể khiến bề mặt polyp bị kích thích và gây chảy máu. Tuy nhiên, chảy máu sau quan hệ không chỉ xuất hiện trong polyp cổ tử cung mà còn có thể liên quan đến viêm cổ tử cung, tổn thương cổ tử cung hoặc những nguyên nhân khác, vì vậy không nên tự chẩn đoán chỉ dựa vào một triệu chứng.
Một số phụ nữ có thể nhận thấy khí hư ra nhiều hơn, có màu trắng hoặc vàng và có mùi bất thường. Nếu dịch tiết có mùi hôi, dạng mủ hoặc đi kèm đau bụng dưới, bác sĩ có thể cần đánh giá thêm khả năng viêm nhiễm vùng sinh dục. Cleveland Clinic
Đây có lẽ là câu hỏi khiến nhiều chị em lo lắng nhất sau khi được thông báo có polyp.
Tin tốt là đa số polyp cổ tử cung là tổn thương lành tính và không phải ung thư. Theo Cleveland Clinic, polyp cổ tử cung ác tính rất hiếm, được ghi nhận ở dưới 1% trường hợp. Cleveland Clinic
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là mọi polyp đều có thể bỏ qua.
Trên lâm sàng, bác sĩ có thể dựa vào vị trí, kích thước, hình dạng và đặc điểm của polyp để đưa ra hướng xử trí. Nhưng chỉ quan sát bằng mắt thường không thể xác định chắc chắn bản chất tế bào của một tổn thương. Vì vậy, trong nhiều trường hợp, polyp được lấy ra và gửi đến phòng xét nghiệm để kiểm tra mô học.
Việc xét nghiệm này nhằm xác định chính xác polyp lành tính hay có bất thường về tế bào, chứ không phải vì bác sĩ cho rằng người bệnh chắc chắn mắc ung thư.
Không. Polyp cổ tử cung và ung thư cổ tử cung là hai tình trạng khác nhau.
Polyp là một dạng tăng sinh mô nhô lên khỏi bề mặt cổ tử cung và phần lớn là lành tính. Trong khi đó, ung thư cổ tử cung liên quan đến sự phát triển bất thường của các tế bào cổ tử cung. Nhiễm HPV nguy cơ cao kéo dài là nguyên nhân quan trọng trong sự hình thành phần lớn ung thư cổ tử cung. Cleveland Clinic
Vì vậy, khi được phát hiện polyp, chị em không nên ngay lập tức nghĩ rằng mình bị ung thư.
Tuy nhiên, việc kiểm tra mô polyp vẫn có ý nghĩa bởi nó giúp bác sĩ xác định chính xác tổn thương. Đồng thời, việc phát hiện polyp cũng không thay thế cho chương trình tầm soát ung thư cổ tử cung. Phụ nữ vẫn cần thực hiện xét nghiệm HPV, Pap smear hoặc phương pháp tầm soát phù hợp với độ tuổi và nguy cơ cá nhân theo hướng dẫn của bác sĩ.
Polyp cổ tử cung thường có thể được phát hiện tương đối dễ dàng khi bác sĩ thực hiện khám phụ khoa bằng mỏ vịt. Khi quan sát cổ tử cung, bác sĩ có thể nhìn thấy một khối nhỏ nhô ra từ cổ tử cung hoặc trong ống cổ tử cung. Cleveland Clinic
Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể kết hợp các phương pháp khác để đánh giá tình trạng cổ tử cung và cơ quan sinh sản. Siêu âm qua ngả âm đạo có thể được cân nhắc khi cần khảo sát thêm tử cung, niêm mạc tử cung hoặc các bất thường vùng chậu.
Nếu hình ảnh hoặc triệu chứng khiến bác sĩ cần đánh giá kỹ hơn cổ tử cung, soi cổ tử cung có thể được sử dụng. Đây là phương pháp giúp bác sĩ quan sát cổ tử cung với độ phóng đại cao hơn và có thể lấy mẫu mô nếu phát hiện vùng bất thường. Cleveland Clinic
Điều quan trọng là không phải phụ nữ nào có polyp cũng cần thực hiện tất cả các xét nghiệm trên. Bác sĩ sẽ lựa chọn phương pháp dựa trên tuổi, triệu chứng, kết quả khám và tiền sử sức khỏe.
Không phải trường hợp nào cũng cần xử trí giống nhau. Tuy nhiên, nếu polyp gây ra các triệu chứng như chảy máu bất thường, chảy máu sau quan hệ hoặc tiết dịch bất thường, bác sĩ thường cân nhắc loại bỏ polyp để giải quyết triệu chứng và đồng thời có mẫu mô để xét nghiệm. Cleveland Clinic
Đặc biệt, nếu polyp có kích thước lớn, dễ chảy máu, có hình dạng không điển hình hoặc xuất hiện ở phụ nữ sau mãn kinh, việc đánh giá cẩn thận càng quan trọng.
Ở phụ nữ sau mãn kinh, bất kỳ tình trạng chảy máu âm đạo bất thường nào cũng nên được thăm khám thay vì mặc định nguyên nhân là do polyp. Đây là giai đoạn mà bác sĩ cần loại trừ những nguyên nhân khác nghiêm trọng hơn.
Phương pháp điều trị phổ biến là cắt polyp cổ tử cung, hay còn gọi là polypectomy. Với những polyp nhỏ có cuống rõ ràng, bác sĩ có thể sử dụng dụng cụ chuyên dụng để kẹp và xoắn hoặc cắt bỏ polyp trong quá trình khám phụ khoa. Đây thường là thủ thuật tương đối nhanh. Cleveland Clinic
Nếu polyp lớn, chân rộng hoặc vị trí khiến việc loại bỏ đơn giản khó thực hiện, bác sĩ có thể lựa chọn phương pháp khác phù hợp hơn. Trong một số trường hợp, thủ thuật điện vòng hoặc phương pháp can thiệp chuyên sâu hơn có thể được cân nhắc.
Sau khi lấy polyp, mô thường được gửi đến phòng xét nghiệm giải phẫu bệnh. Đây là bước quan trọng để xác định bản chất của tổn thương và đảm bảo không bỏ sót những thay đổi bất thường của tế bào. Cleveland Clinic
Sau thủ thuật, chị em có thể gặp tình trạng đau bụng dưới nhẹ hoặc ra một ít máu âm đạo. Những biểu hiện này thường có thể xuất hiện trong thời gian ngắn sau khi loại bỏ polyp. Cleveland Clinic
Tuy nhiên, thời gian phục hồi và những điều cần kiêng sau thủ thuật có thể khác nhau tùy kích thước polyp, phương pháp thực hiện và tình trạng sức khỏe của từng người. Vì vậy, người bệnh nên tuân thủ hướng dẫn cụ thể của bác sĩ thay vì áp dụng một thời gian kiêng cữ giống nhau cho mọi trường hợp.
Nếu sau thủ thuật xuất hiện chảy máu nhiều, đau tăng dần, sốt hoặc dịch âm đạo có mùi bất thường, chị em nên liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá.
Phần lớn polyp cổ tử cung không đồng nghĩa với vô sinh. Tuy nhiên, nếu polyp lớn hoặc gây chảy máu, viêm nhiễm hay xuất hiện cùng những bất thường khác ở cổ tử cung và tử cung, bác sĩ có thể cần đánh giá toàn diện hơn ở phụ nữ đang mong muốn có thai.
Một điểm quan trọng là không nên mặc định mọi khó khăn trong việc mang thai đều do polyp cổ tử cung. Khả năng sinh sản còn phụ thuộc vào tuổi, sự rụng trứng, dự trữ buồng trứng, tình trạng vòi trứng, tử cung và chất lượng tinh trùng của người chồng.
Nếu đang chuẩn bị mang thai và phát hiện polyp, chị em nên trao đổi với bác sĩ sản phụ khoa để xác định có cần xử trí trước khi mang thai hay không.
Polyp cổ tử cung đôi khi được phát hiện trong quá trình khám thai. Trong thai kỳ, cổ tử cung có nhiều thay đổi về mạch máu và nội tiết nên một số tổn thương có thể dễ chảy máu hơn.
Nếu mẹ bầu thấy ra máu âm đạo, đặc biệt sau quan hệ hoặc sau khi thăm khám, cần thông báo cho bác sĩ thay vì tự kết luận rằng nguyên nhân chắc chắn do polyp. Chảy máu trong thai kỳ có nhiều nguyên nhân khác nhau và mức độ nghiêm trọng phụ thuộc vào tuổi thai cũng như đặc điểm chảy máu.
Bác sĩ sẽ cân nhắc giữa triệu chứng, vị trí và đặc điểm của polyp cùng tình trạng thai kỳ để quyết định có cần can thiệp hay theo dõi. Mẹ bầu không nên tự ý sử dụng thuốc hoặc tìm cách loại bỏ polyp tại nhà.
Đây cũng là lý do việc khám thai Gò Vấp định kỳ có ý nghĩa quan trọng với những phụ nữ đang mang thai và có bất thường ở cổ tử cung. Khi phát hiện ra máu hoặc dịch tiết bất thường, mẹ nên thông báo sớm để được đánh giá đúng nguyên nhân.
Một số phụ nữ chỉ phát hiện polyp khi khám định kỳ và hoàn toàn không có triệu chứng. Vì vậy, khám phụ khoa định kỳ vẫn có vai trò quan trọng ngay cả khi cơ thể không có biểu hiện bất thường.
Đặc biệt, nếu xuất hiện chảy máu giữa kỳ kinh, chảy máu sau quan hệ, kinh nguyệt thay đổi bất thường hoặc khí hư có mùi khác thường, chị em không nên tự mua thuốc điều trị mà nên đi khám.
Việc Khám phụ khoa ở Gò Vấp có thể giúp bác sĩ kiểm tra cổ tử cung, tử cung, âm đạo và các cơ quan sinh sản liên quan, từ đó xác định liệu triệu chứng có liên quan đến polyp hay một nguyên nhân khác.
Trong trường hợp phát hiện polyp, bác sĩ cũng có thể tư vấn thời điểm xử trí, theo dõi hoặc thực hiện thêm xét nghiệm cần thiết.
Sau khi được loại bỏ, polyp cổ tử cung có thể xuất hiện trở lại ở một số phụ nữ. Việc tái phát không đồng nghĩa với việc polyp ban đầu là ung thư. Tuy nhiên, nếu xuất hiện lại các triệu chứng như chảy máu bất thường hoặc khí hư bất thường, chị em vẫn nên tái khám.
Duy trì khám phụ khoa định kỳ giúp phát hiện sớm những thay đổi mới ở cổ tử cung. Đồng thời, việc thực hiện tầm soát ung thư cổ tử cung theo khuyến nghị cũng rất quan trọng vì polyp không thể thay thế cho các xét nghiệm tầm soát HPV hoặc tế bào cổ tử cung.
Vậy polyp cổ tử cung là gì? Đây là một tổn thương tăng sinh thường xuất hiện ở cổ tử cung, đa số lành tính và có thể không gây bất kỳ triệu chứng nào. Khi có biểu hiện, người bệnh có thể gặp chảy máu giữa kỳ kinh, chảy máu sau quan hệ hoặc thay đổi dịch tiết âm đạo.
Mặc dù khả năng polyp cổ tử cung là ung thư rất thấp, việc thăm khám và đánh giá đúng vẫn cần thiết. Trong nhiều trường hợp, bác sĩ sẽ loại bỏ polyp và gửi mẫu mô làm giải phẫu bệnh để xác định chính xác bản chất tổn thương. Cleveland Clinic
Điều quan trọng nhất là chị em không nên tự chẩn đoán dựa trên triệu chứng hoặc hình ảnh tìm thấy trên internet. Một dấu hiệu như chảy máu sau quan hệ có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau và cần được bác sĩ đánh giá trực tiếp.
Nếu đang có dấu hiệu bất thường ở cổ tử cung, đang mong muốn mang thai hoặc đang mang thai, việc thăm khám tại cơ sở sản phụ khoa phù hợp sẽ giúp chị em có hướng xử trí an toàn và phù hợp với tình trạng của mình.
Cleveland Clinic – Cervical Polyp: Causes, Symptoms, Diagnosis & Treatment. Cleveland Clinic
Cleveland Clinic – Colposcopy: Biopsy, Purpose, Procedure, Risk & Results. Cleveland Clinic
Cleveland Clinic – Polypectomy: Definition, Preparation, Procedure & Recovery. Cleveland Clinic
Cleveland Clinic – Cervical Cancer: Causes, Symptoms, Diagnosis & Treatment.
